6 Dahilan Kung Bakit Dapat I-reprint ang “Out of Doors” ni Ernesto Superal Yee

Dalawang taon akong nagturo ng Philippine Literature in English pero kailanman ay hindi ako nakabasa ng kahit na ano tungkol sa nobelang Out of Doors ni Ernesto Superal Yee (ESY). Hindi ko ito nakikita sa shelf ng Filipino titles sa bookstore at hindi rin nababanggit ng mga kapwa guro noon. Mabuti na lang ay may isang kaibigan na nagpahiram ng libro na ayon sa kanya ay isa kanyang pinakapaborito.

2005 pa nang unang mailimbag ang nobela. Hindi ko sigurado kung huli lang ba ako sa balita o kakaunti talaga ang nakabasa nito. Kaya bilang pagpapahalaga sa obra ni ESY, maghahain ako ng 6 na dahilan kung bakit dapat i-reprint ng Giraffe Books ang nobelang naging finalist ng Juan C. Laya Award for Best Novel in Foreign Language.

1. Mahusay na nagamit ni ESY ang kanyang pagkamakata sa pagsulat ng nobela.

Bihira akong makabasa ng nobela na ang indayog ng bawat pangungusap at talata ay kagaya ng daloy ng mga taludtod at saknong ng tula. Lutang na lutang ang istilong ito ni ESY sa maseselang bahagi ng nobela. Napapainit niyang lalo ang mga tagpo ng pagtatalik at napapaigting niya ang damdamin ng alaala ng mga tauhan dahil sa kanyang natural na pagkamakata.

20150412_231038

20150412_2311492. Ekstra-ordinaryo ang karakterisasyon ni ESY sa kanyang mga tauhan.

Oo, ang nobela ay nakasenro sa kwento ng pag-ibig ng dalawang lalaki. Oo, ang nobela ay tumatalakay sa mga bagay na tinatakay na rin ng iba — pangangaliwa, krimen, pagnanasa, kamatayan, paghihiganti. Pero ang nakakahanga sa nobela ay ang pagkakabuo ng katauhan at kwento ng mga tauhan. Heto ang ilan sa kanila:

  • isang dalagitang ginahasa noong kabataan niya, palagiang nagsasayaw nang nakahubad sa ilog tuwing bilog ang buwan
  • isang babae/ina na niyakap at inalo ang nagdadalamhating kabit ng kanyang asawa nang mamatay ang pinaghahatian nilang lalaki
  • magkapatid na napagkamalang “pagnanasa” ang “lukso ng dugo” na namamagitan sa kanilang dalawa

3. Ipininta ng nobela ang Negros Oriental sa paraang hindi nakikita sa alin mang mapa.

Dinala ni ESY ang mga mambabasa sa Ilog ng Tabuk (to cross over), sa La Libertad kung saan may tradisyon ng “tabo” at “paaway sa kabayo”, sa lugar na tinatawag na Magatas at Mahatagon, at sa ilog ng Ligdongbuhi (gentle life). Pinatikim din ni ESY ang mga kakanin at putahe sa probinsya. Pinarinig niya ang ilang oyayi at kantahing bayan. Inilahad rin ni ESY maging ang mga mito at pamahiin na humubog sa kanyang lupang sinilangan. Lahat ng elementong ito ay nagpatingkad sa kariktan ng nobela.

4. Mayaman ang nobela sa mga hindi madaling malimutan na imahe at tagpo.

  • lihim na pagsuka (dahil sa alak) ng isang tauhan habang tahimik niyang nasasaksihan ang pagtataksil ng kanyang minamahal
  • pagputol sa ari ng isang lasenggo bilang paghihiganti
  • sabay na pag-iyak ng asawa at kabit habang magkayakap na para bang ina at anak
  • pagtatagpo nina “Pollux” at “Castor” na bumubuo sa konstelasyon ng Gemini
  • pagpapakalunod sa ilog ng isang tauhan bilang pagpapalaya sa kanyang sarili
  • paglalakbay sa kabundukan ng La Libertad ng dalawang tauhan habang nakasakay sa kabayo na ang pangalan ay Gabriel

20150412_233624

5. Bagamat ang nobela ay umiinog sa homosexual love story, ang naratibo ni ESY ay hindi bulgar at nakakailang.

Sabi nga ni Jad Amadora Conde sa http://www.philstar.com/cebu-lifestyle/327088/out-doors-finally: “Out Of Doors is undeniably done in good taste by dealing with a gay character in subtle and elegant prose, making it inoffensive especially to straight readers. [It is] a fiction that does not at all give emphasis on discursive sexualities, but a new brand of narrative echoing a shared human experience. The author gives us very vivid, poetic descriptions that are never offensive.”

20150413_145423

6. Tigib sa “hugot” ang naratibo at gunita ni ESY.

Hindi nagkulang ang nobela sa paglalatag ng mga quotable quote na tagos sa kaluluwa. Dahil ang kwento ay nakaangkla sa pag-ibig, maraming nakakaantig na salita ang mabubuklat sa bawat pahina. Narito ang ilan:

  • Remembering was the bridge that made it possible for his past to cross the barriers of time, in order to meet and assuage his present, making it whole, complete.
  • Classical music makes me listen. Makes me see.
  • You always needed a sharer, a lifelong comapnion. Unqualified loyalty.
  • In the flowers His plentitude of grace, approval and benign smile unfurl ang unfold in petals, and His scented breath is their fragrance.
  • This was love: finding the hidden agenda, the loving gift embedded in the beloved’s utterances, in his smallest gesture that spelled the beloved’s honest intention and making one noble.

20150412_231351

Advertisements

2 thoughts on “6 Dahilan Kung Bakit Dapat I-reprint ang “Out of Doors” ni Ernesto Superal Yee

  1. I have just read this novel as well. Very poetic I can’t put it down. Beautiful. It helped me to understand the struggles of homosexuals and taught me to respect them more because above anything else, they are also humans. I hope that Filipinos would take time reading this book. 😉

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s