Nilunod ng Hindi Kilalang Dahas

Desaparecidos (Memorializing Absence) ni Toym Imao

Desaparecidos (Memorializing Absence) ni Toym Imao

nahilam ang mata ng maraming ina at maybahay
nang iahon ang lumobong katawan ni Nana Rosa mula sa Sabang,

hindi maikubli ng ibinalot na bulaklaking kumot
ang naagnas na niyang labi at mga daliri,
ang itim na latay na pinaputla na ng tabang.

ang bulungan sa umpukan,
dalawang unipormado ‘di umano ang humarang sa ginang
habang tumutulay siya sa pilapil, dala ang bayong na pinagsidlan ng kuhol;
suot ang mayuming ngiting ipababaon sa mga anak na ihahatid sa eskwela.

ang sabi pa,
tatlong gabi na palang pinupuyat ang pamilya
ng paghahanap, pangungulila’t pangamba
kung saan pumaroon ang kanilang ina.

halos hindi pansin ng mga nakikiusyoso
ang tahimik na hikbi ng pitong taong gulang na anak ni Nana Rosa;
kung titingnan ang pagpatak ng kanyang mga luha,
mamamalas ang nakalulunod na takot at gitla
habang minamasdan ng bata ang manas na katawan ng kanyang ina.

lumalabo na ang namamaalam na liwanag
nang ihiga si Nana Rosa sa kawayang papag;
animo’y sumasabay ang pagpanaw ng araw
sa paghupa ng mga usap-usapan.

kaunting mata na lang ang nakakita,
nang lapitan ng umiiyak na anak
ang katawang nakabalot sa kumot.

nang titigan ng mga nanay at maybahay ang tulo ng kanyang luha,
nabakas sa mukha ng bata ang gimbal at ‘di paniniwala
na nilunod ng hindi kilalang dahas ang kanyang ina.

______________________________

Dinidismantle na sa Palma Hall Steps, UP Diliman ang exhibit na Desaparecidos (Memorializing Absence) ni Toym Imao nang mapuntahan ko ito.

Ayon sa http://toymimao.com/home.html,

The 43 figures in Toym Imao’s latest art installation represent those left behind by victims of forced disappearance. Empty and hollow, each figure represents a year since Martial Law was declared. Instead of portraits and picture frames, the figures hold empty niches, signifying death, the lack of closure, the emptiness, the hollow feeling, and the gut-wrenching pain those left behind must deal with.

Absence remains an open wound. But despite it, the desaparecidos remain present in our hearts and minds. Despite efforts to eradicate their existence, they will never be forgotten.

20150926_180603

20150926_180020

20150926_180152

20150926_180307

20150926_180139

20150926_180035

20150926_180413

20150926_180449

20150926_180513

20150926_180052

20150926_180203

20150926_175854

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s