Kung Ano ang Tao at ang Ating mga Sylvia Q.

Malinaw ang vision na inilatag sa akin ng direktor noong pag-usapan namin ang pag-a-adapt ng The Goat ni Edward Albee. Banggain ang konsepto ng moralidad. Ibig sabihin, kailangan ng isang kongkretong teksto na makikipagbuno sa sementadong paniniwala ng tao sa kung ano ang katanggap-tanggap. Kung paano ko ito sinubukang gawin ay isang masalimuot na proseso.

18221576_1649872748360383_4010886520906721941_n

Sa Tagpuan
Arkitekto ang pangunahing tauhan ng dula kaya’t agad pumasok sa isip ko na sa Pampanga ang pinaka-akmang lunan. Umuusbong na kasi sa bahaging ito ng Luzon ang mga proyektong katulad ng The Fort, Evia, at Nuvali. Tamang-tama rin dahil kahingian ng dula ang isang probinsya na may lunting bukirin. Kiniliti rin ako ng ideya na maaring gamitin ang mayaman at naiibang wika ng mga Kapampangan. Hindi naman ako nagsisi. Mabuti at may mga kaibigan akong tubong-Pampanga na siyang naging gabay ko sa ilang aspeto ng pagsasalin. Dakal a salamat, Jaimee Serrano at Ian Sanchez. Lalo’t higit sa’yo, Carlo Catu.

18425088_10154693861782106_961611499575352819_n

18403279_10154693860817106_170622391662936564_n

Sa Karakterisasyon
Mahusay na nabigyang buhay ni Albee ang mga tauhang sina Martin, Stevie, Ross, at Billy. Kaya malaking hamon ang binyagan ng panibagong katauhan sina Gunding, Celsie, Abet, at Zing. Upang lubos na maunawaan ang kanilang pagkatao, tumuntong ako sa isang bagay na alam kong pwede naming pagsaluhan. Palasak man, ang bagay na ito ay pag-ibig. Ano at sino ba ang minamahal ng mga tauhang ito? Mula sa tanong na ito, iniluwal ang isang ama, ina, anak, at matalik na kaibigang sangkot sa isang “kahindik-hindik” na kwento. Apat na tauhan na ang tanging kasalanan ay ang pagiging tao na marunong umibig.

18424995_10155239992922910_5705523097696954920_n

George de Jesus III bilang Gunding

18402672_10154693861107106_3216050662492359176_n

Karenina Romualdez bilang Celsie

Dumating ako sa punto na gusto ko nang itigil ang pagsusulat dahil naiintindihan ko na si Gunding. Ang kanyang mga rason. Ang bigat sa kanyang dibdib. Ang mga pakiusap niya na siya ay unawain. Gusto ko siyang yakapin dahil lahat naman tayo ay mayroong Sylvia. Natakot ako. Kinuwestyon ko ang sarili kong pamantayan ng wasto at hindi. Noon ko napagtanto na sa pagsulat ng dulang ito, moralidad ko ang unang kailangang banggain.

18527839_10155239991122910_4844616059890008271_n

I have to pay tribute to Eljay Castro Deldoc’s adaptation of Albee’s “The Goat, or Who is Sylvia?” but even more to the wonderful acting of the quartet: George de Jesus III, Karenina Romualdez, Jerome Ignacio and Jules de la Paz. – Arturo Hilado

Sa Banghay at Tema
Sa kasalukuyan, talamak pa rin sa pelikula at telebisyon ang mga kwento ng pagkakaroon ng kabit. Kung tutuusin, madali nang lunukin ang pakikipag-agawan ng legal life sa kerida ng kanyang asawa. Pero ibang kaso ang naratibo ni Gunding. Mas mapanghi. Mas masahol. Kaya mas kapana-panabik. Kaya mas dapat ikwento.

18402738_10154693858742106_5483812370215478904_n

Sinubukan naming ilihim muna kung sino si Sylvia sa unang draft ng dula. Isang malaking pagkakamali. May dahilan si Albee kung bakit agad niyang ibinulgar ang kahayupan sa kanyang akda. Ang isyu mismo ng bestiality ang siyang nagpapatingkad sa teksto kaya’t minarapat naming bumalik sa orihinal na banghay nito.

18403171_10154693859682106_4127526628455920161_n

Sa Pagsasalin
Mahirap isalin ang dula sa Filipino dahil may angking istilo ng humor ang panulat ni Albee. Kinailangang magtabas ng ilang dialogue at mag-rephrase ng maraming linya upang mas maging akma ang adaptasyon. Simple lang ang naging patakaran: panatilihin ang damdamin ng bawat bibitawang salita, tawa, patak ng luha, at buntong hininga. Kalaunan ay kusang lumabas ang boses ng mga tauhan. Sila na ang nagdidikta kung paano isasalin ang mga sinasabi at mga kinikimkim. Ang resulta ay isang nakamamanghang pagtuklas ukol sa aking sarili bilang isang tao, mangingibig, at manunulat.

18447608_10155239991312910_1821024136056191024_n

I was particularly amazed by the Edward Albee adaptation “Sylvia Q” and how its ostensibly outrageous story (a man in love with a goat!—no, seriously) rose above sniggers into a wrenching human drama. – Arturo Hilado

18486208_10154706087307106_2033059055064278520_n

Jules dela Paz bilang Zing

Maraming salamat, Fitz Bitana, sa pagkakataong maging bahagi ng iyong thesis. Alam kong alam mo na hindi ito ang huli. Hindi mabilang na xplicit shows pa ang naghihintay.

Sa huli, isang mahalagang aral ang itinuro sa akin nina Gunding at Sylvia. Sa pag-ibig, walang naghaharing uri.

3 Mayo 2017
Makati City

____________________________________________

*ang mga litrato ay kuha nina Trixie Dauz at Vlad Gonzales

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s